Calorie-arm leidt niet tot botverlies

Afvallen doe je door minder calorieën te eten dan je verbruikt. Je lichaam zal het met minder moeten doen en je gewicht gaat hierdoor langzaam maar zeker omlaag. Maar wat doet deze geringere toevoer van voedingsstoffen en je veranderende lichaamsbouw eigenlijk met de botten? Tot voor kort was het onzeker welk effect een caloriebeperkend dieet op het skelet heeft, maar Amerikaanse onderzoekers hebben het antwoord gevonden (*). We kunnen gerust op dieet gaan zonder dat dit leidt tot botverlies, mits we gezond blijven eten.

De wetenschappers betrokken 46 mensen met overgewicht in hun onderzoek met een gemiddelde leeftijd van 37 jaar. Zij werden in vier groepen verdeeld die elk een apart dieet volgden. De eerste groep functioneerde als controlegroep en moest gezond blijven eten, de tweede groep werd gevraagd 25 procent minder calorieën te eten dan zij per dag verbruikten. Voor de derde groep gold dezelfde caloriebeperking als de tweede, maar zij bereikten dit via een combinatie van dieet en beweging. De deelnemers van de vierde groep aten slechts 890 calorieën per dag totdat zij 15 procent van hun gewicht hadden verloren. Daarna volgden zij een onderhoudsprogramma. Het experiment duurde zes maanden en gedurende deze tijd kreeg iedereen de aanbevolen hoeveelheid vitaminen en mineralen binnen.

Aan het begin en het einde van de onderzoeksperiode werden gegevens over het gewicht en de botten van de proefpersonen verzameld. De controlegroep verloor gemiddeld 1 procent gewicht, de tweede en derde groep ongeveer 10 procent en de ‘890 calorieën-groep’ 13,9 procent. Wat betreft toestand van de botten waren er in alle groepen geen negatieve effecten geconstateerd.

De uitkomst van het onderzoek wijst dus niet op het gevaar van veel gewicht verliezen in relatief korte tijd. Het lijkt erop dat het voor de gezondheid van je botten niets uitmaakt of je nu in een rap tempo veel wilt afvallen, of dat je het rustig aandoet in een periode van maanden. De onderzoeksgroep betrof echter jonge mensen, van wie de botten zich beter kunnen aanpassen dan die van oude mensen. Verder en langduriger onderzoek zal nodig zijn om de precieze gevolgen van snel afvallen op de botten te achterhalen.

(*) Redman, L., Archives of Internal Medicine, 22 september 2008; vol 168: pp 1859-1866.